Eğitimde Program Geliştirme

PROGRAM GELİŞTİRME

 

Program geliştirme eğitim programının dört temel öğesinin (hedef, davranışlar, içerik-öğretme, öğrenme yaşantıları-sınama durumları) birbirinin kapsamına giren ilişkiler bütünüdür.

 

Program geliştirme, okul içinde ve dışında milli eğitimin ve okulun amaçlarını geliştirmek ve gerçekleştirmek üzere düzenlenmiş içerik ve etkinliklerin en uygun yöntem-teknik, araç-gereçlerle geliştirilmesi için yapılan sistematik çabaların tamamıdır.

 

Program geliştirme, arzulanan veya hedeflenen davranışların saptanmasını, öğrenme yaşantılarının seçilip düzenleme ve kazandırılması, öğrenme yaşantılarının verimliğini ve hedeflere ne ölçüde ulaşıldığını ortaya koyacak ölçme ve değerlendirme sonucunda da programın tüm öğelerine dönüt verme ve düzeltme çalışmalarını kapsayan bir süreçtir (Ertürk, 1977).

 

Basılı kitapların kapsadığı amaç ve ilkelerin gerçekleşmesi için yararlanılan temel esasları, ilkeleri, faaliyetleri uygulamalı anlamda düzenleyen tüm çabalar program geliştirmek için kullanılır.

 

Bu çabalar şöyle sıralanabilir;

·          Okulun öğrenme imkânlarının geliştirilmesi gerekir.

·          Öğrencilerin yaşantılarının geliştirilmesi gerekir

·          Öğretim olanaklarının, zaman, mekân, araçlar ve gereçler yönünden geliştirilmesi gerekir

·          Öğretmenlerin ve diğer ilgililerin, bilgi yapısı, öğrenme, öğretim, ölçme ve değerlendirme gibi konularda sürekli geliştirilmesi gerekir

·          Eğitim hedeflerinin en üst düzeyde gerçekleşebilmesi için, ilgililerin istekli hale getirilmesi gerekir.

 

 

Program geliştirmeye neden olan etmenler

 

Eğitim programlarının sürekli olarak geliştirilmesini zorunlu kılan çeşitli etmenler vardır. Bunlardan başlıcaları:

 

1)       Bilim ve teknolojideki gelişmeler,

2)       Bireylerin ve toplumun gereksinimlerinin değişmesi,

3)       Eğitimin ekonomik değerinin artması,

4)       Eğitilecek nüfusun hızla artması,

5)       Özel eğitimdeki gelişmeler,

6)       İnsana verilen değerin artması,

 

 

Varış (1996,s.21),  program geliştirme sürecini; bir eğitim kurumu içinde ve dışında Milli Eğitimin ve eğitim kurumunun amaçlarını geliştirmek üzere düzenlenen içerik ve etkinliklerin, uygun yöntem, teknik ve araç-gereçlerle geliştirilmesine yönelmiş işbirlikçi çalışmaların tümü olarak tanımlamıştır.  Demirel’e göre (2004), program geliştirme süreci; sırasıyla program geliştirme sürecinin planlanması, program tasarısının hazırlanması, programın uygulanması (denenmesi), değerlendirilmesi ve programa süreklilik kazandırılması aşamalarını içeren dinamik bir süreçtir. Program, ülkenin ve geliştirildiği yörenin gereksinimleri ile tutarlı olmalıdır. Program ile gerçekleştirilmek istenen amaçlar programla ilgisi olan herkesçe açıkça anlaşılabilmelidir. Bu bağlamda program; öğretmene neyi, niçin, nasıl öğreteceğini, yöneticiye hangi eğitim ortamı, kaynak ve araç-gereçlere gereksinim olacağını, eğitim denetçisine neyi nasıl değerlendireceğini, öğrenciye neyi öğreneceğini, kendinden beklenenlerin neler olduğunu, işverene ve topluma hangi niteliklerle donanmış bireyler beklemeleri gerektiğini bildirmelidir. Bundan yola çıkılarak iyi hazırlanmış bir programın aşağıdaki sorulara yanıt vermesi gerekir (Doğan, 1997, s. 4):

 

Sonuç olarak:

 

·    Program geliştirme, yazılı bir doküman hazırlamak değil, mevcut programı, uygulamada, araştırmacı bir yaklaşımla sürekli olarak geliştirerek, öğrencide arzulanan davranış değişikliğini sağlamaktır.

·    Program geliştirme merkezden okula, okuldan merkeze doğru iletişim gerektiren bir süreçtir.

·    Program geliştirmede, devamlı, kapsamlı, uygulamalı bir süreçtir.

·    Ekip çalışması gerektirir. Elde var olan basılı programla, nitelikli öğrenci yetiştirmek için varsayımlar oluşturulur. Sınıf içi etkinlikler kararlaştırılır. Süreçler ve sonuçlar sürekli değerlendirilir. Alınan sonuçlar doğrultusunda yeni varsayımlar oluşturulur ve denemeye konulur. Böylece program geliştirme mekanizmasının devamlılığı sağlanır.

 

 

Program Geliştirme Sürecinin Nitelikleri

 

Program geliştirmenin nitelikleri aşağıdaki biçimde özetlenebilir (Varış, 1996; Otluca, 1997):

 

1)       Çok boyutlu ve kapsamlı bir süreçtir.

 

2)       Uygulama ile iç içe olan bir süreçtir

 

3)       Program geliştirmede süreklilik esastır. Dinamiktir ve devamlılığı vardır (Sosyo-kültürel ve bilimsel verilerin ışığında sürekli olarak geliştirilir).

 

4)       Bir araştırma – geliştirme ve değerlendirme sürecidir

 

5)       Program geliştirme süreci kesin bir zaman limiti ile sınırlandırılamaz

 

6)       Program geliştirme ile ekonomik, sosyal, siyasal yapı arasında sıkı bir ilişki vardır

 

7)       Program geliştirmenin son göstergesi öğrenci davranışlarında meydana gelen değişikliklerdir.

 

8)       Program geliştirme sürecinde eğitim programı öğeleri arasında sistem bütünlüğü bağlamında dinamik ilişkiler vardır. Öğelerin birinde meydana gelen değişiklikler diğer öğeleri etkiler

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !